MELETH 43_COVER
Σειρά: Μελέτες
Αριθμός: 43
Εκδόθηκε: Νοεμβρίου 2015

Διακλαδικός ανταγωνισμός στην ελληνική μεταποίηση

Στη μελέτη αυτή συζητάμε αρχικά τη θεωρητική προσέγγιση της μαρξικής, της νεοκλασικής, της μετακεϋνσιανής και της μαρξιστικής σχολής του μονοπωλιακού κεφαλαίου στο ζήτημα της διάρθρωσης της δομής της σύγχρονης συνολικής οικονομίας και ειδικότερα της μεταποίησης από την άποψη του ανταγωνιστικού της χαρακτήρα ή της διαμόρφωσης και επικράτησης ολιγοπωλιακής ή/και μονοπωλιακής δομής σε διακλαδικό και ενδοκλαδικό επίπεδο. Αφού καθορίσουμε τις εκτιμήσεις και τις προβλέψεις κάθε θεωρητικής σχολής για την εικόνα μιας σύγχρονης καπιταλιστικής οικονομίας και ειδικότερα του παραγωγικού της πυρήνα, των διάφορων μεταποιητικών κλάδων, εξετάζουμε εμπειρικά την ελληνική βιομηχανία για την περίοδο 1980-2014 (σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι το 2007), έτσι ώστε να μπορέσουμε να εξαγάγουμε συμπεράσματα για την ανταγωνιστική ή ολιγοπωλιακή/μονοπωλιακή της δομή με βάση τη διαχρονική συμπεριφορά της κερδοφορίας του κεφαλαίου στους επιμέρους κλάδους της μεταποίησης και ακολούθως στους επιμέρους οικονομικούς κλάδους για το σύνολο της οικονομίας. Η τάση για εξίσωση (tendential equalization) των (μέσων ή ρυθμιστικών) κλαδικών ποσοστών κέρδους σε αντίθεση με την πρόβλεψη για απόλυτη σύγκλιση και εξομοίωση (absolute convergence) της νεοκλασικής θεωρίας είναι η πρώτη στιγμή της κλασικής θεωρίας του ανταγωνισμού, ενώ η δεύτερη προβλέπει ότι ακριβώς λόγω της τάσης για εξίσωση των κλαδικών ποσοστών κέρδους θα πρέπει να παρατηρείται μια θετική συσχέτιση ανάμεσα στους κλαδικούς λόγους κεφαλαίου/προϊόντος και στο μέγεθος των κλαδικών περιθωρίων κέρδους. Η σχετικά χαμηλή μεταβλητότητα των τιμών, των περιθωρίων κέρδους και των ποσοστών κέρδους στους έντονα κεφαλαιοποιημένους (εντάσεως κεφαλαίου) κλάδους είναι η τρίτη πρόβλεψη που προκύπτει από τη μαρξική θεωρία του διακλαδικού ανταγωνισμού και ελέγχεται εδώ.